• ۳ بازدید
  • تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۶/۰۱/۲۷
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
نگاهی به روایت خسرو ناقد از «رویاهای شرقی-غربی»

بر پهنه خواب

فرهیختگان: «برای من همواره آثار آن نویسندگان و شاعران و هنرمندانی جالب و جذاب بوده است که در میان آفرینش‌های ادبی و هنری یا شرح زندگی خود، خواب‌هایشان را بازگو کرده یا با خیال‌پردازی، رویاهای دیگران را به تصویر کشیده‌اند و به گونه‌ای به مقوله خواب و خیال و خواب‌گذاری پرداخته‌اند؛ چه آنان که از منظر انسان‌شناسی، اسطوره‌شناسی و روانشناسی به این مضمون پرداخته‌اند و چه کسانی که عرصه فرهنگ و هنر و مباحث فلسفی و کلامی و دینی را خاستگاه خود قرار داده‌اند.»

این چند سطر رویای نویسنده برای نوشتن اثری ادبی - فلسفی درباره خواب و رویاست که به خوبی محتوای آنچه را قرار است خواننده در کتاب «رویاهای شرقی - غربی» به دست آورد، شرح داده است.
دنیای خواب و عالم رویا جهانی است بس شگرف و شگفت؛ در اعماق اقیانوسی عظیم و عمیق با سرزمین‌هایی که در آسمان شهرهایش هزاران هزار توی صددروازه نهان است. آنجا که همگان را رخصت سفر و دیدن عجایب و شنیدن غرایب آن است و پا نهادن در آن با چشم برهم نهادنی است و بیرون آمدن از آن با پیچش دمی و بازدمی. پهنه خیال و گستره اندیشه تنها پناهگاه انسان و شاید تنها پایندان آینده بشر و بشریت باشد؛ چرا که خیال را حدی و اندیشه را مرزی نیست و کیست که نداند، کابوس‌ها همواره با نور زلال خورشید صبحگاهی پایانی خوش می‌یابند و با آغاز روزی نو، رویایی تازه جان می‌گیرد و کوششی دگرباره برای رسیدن به فردایی بهتر از سر گرفته می‌شود. رویاها به گونه‌ای شگفت‌انگیز به ما می‌آموزند با نرمی و سبک‌بالی روح خود به جهان‌های دیگر پرواز کنیم و بی‌درنگ، دیگر و دیگرگونه شویم. رویا بهترین گواه این مدعاست که ما، نه محکوم به تن دادن به واقعیت‌های تلخ این جهانیم و نه محبوس در تنگی قفس تن و نه برده خواسته‌های خوار خویشتن؛ بلکه در عالم رو‌یا قادریم چون پروانه‌ای، از پیله تنیده به تن خود رهایی یابیم.
خسرو ناقد که او را ببشتر از دریچه آثارش می‌شناسیم در 67 سالگی این بار با پرداختن به یکی از علاقه‌مندی‌های خود، ما را به عالم رویا در جهان ادب و تاریخ و اندیشه می‌برد. این مترجم و نویسنده ساکن آلمان برای پرداختن به دغدغه خود مطالعاتش را از محدوده فرهنگ ایرانی و ادبیات فارسی و کاوش در متون اسلامی آغاز  می‌کند و با فراتر رفتن از آنها به جست‌وجو در تاریخ و فرهنگ و ادبیات دیگر سرزمین‌ها نیز پرداخته است. او با مطالعه و گردآوری مطالبی از آثار گوناگون دریافته است که منابع و متون موجود درباره خواب و خواب‌گذاری در فرهنگ و هنر و ادبیات و فلسفه و تاریخ سرزمین‌های شرق و غرب بسیار وسیع‌تر و عمیق‌تر از آنی است که او می‌پنداشته اما با این همه، جادوی پی بردن به رمز و رازهای عالم رويا، او را رها نکرده تا اینکه منجر به پدید آمدن این اثر شده است. او در طول تمام این سال‌ها، هر جا مطلبی و نکته‌ای درباره عالم خواب و رویا می‌یافت، در دفتری گرد می‌آورد و در ادامهٔ کار و برای رسیدن به نتیجه‌ای مطلوب که بتواند آن را در اختیار علاقه‌مندان بگذارد، دو راه در پیش گرفت: «یا باید پژوهشی پیرامون پدیده رویا را به یکی دو موضوع خاصی محدود می‌کردم و برای مثال تنها به تحقیق در «خواب‌های اساطیری شاهنامه» یا «نقشی رویا در افسانه‌های مللی» یا «جهان رویاهای هنرمندان و نویسندگان» می‌پرداختم و حاصل کار را به گونه‌ای تالیف و تنظیم می‌کردم یا نکته‌هایی از آنچه در طول این سال‌ها گرد آورده بودم، در چندین بخش به هم پیوسته، در دفتری هر چند کم‌برگ با علاقه‌مندان در میان می‌گذاشتم.» درواقع کتاب «رویاهای شرقی و غربی» حاصل انتخاب گزینه دوم است. آنچه در این کتاب گرد آمده، تنها قطره‌ای از اقیانوس بیکران پدیده رویاست، با اشاراتی کوتاه به پاره‌ای از نکاتی که نویسنده درباره خواب و خواب‌گذاری در متون گوناگون یافته است. این کتاب در ۲۴۲ صفحه و به قیمت ۲۰هزار تومان از سوی انتشارات فرهنگ معاصر روانه بازار کتاب شده است.

نویسنده: زهرا سلیمانی‌اقدم خبرنگار گروه اندیشه

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار

خبرهای روزنامه فرهیختگانمرتبط ها